Yến Lê

Chiều đầu hè, ngồi với Yến Lê nghe câu chuyện về sự ra đời của IY La Perla. Chỉ là một suy nghĩ, một mong ước, IY La Perla dần hình thành từ cách nhìn của Yến về chất liệu vốn từng được coi là chỉ hợp với người lớn tuổi.

Chị nghĩ sao về thẩm mỹ và cái đẹp?

Thẩm mỹ là cách chúng ta nhìn nhận cái đẹp, theo tôi mỗi người sẽ có những cách nhìn và cảm nhận khác nhau. Tương tự thì cái đẹp cũng vậy. Có nhiều thứ nhìn đẹp lộng lẫy, cuốn hút nhưng cũng có những thứ lại không hề lấp lánh. Tôi nghĩ cái đẹp và thẩm mỹ nằm trong đôi mắt và trái tim của mỗi người.

Yến Lê tại không gian Artistay Gallery & Coffee.

Tại sao lại là ngọc trai mà không phải vật liệu khác?

Từng có thời gian tôi nghĩ ngọc trai là loại vật liệu xa xỉ, đắt tiền vì vốn nhìn ai sang trọng lắm họ mới đeo ngọc, ngoài ra chủ yếu người lớn tuổi mới dùng ngọc trai làm đồ trang sức nên cảm giác khá đứng đắn và già dặn. Tôi từng tới Kobe (Nhật Bản) và có ghé thăm một tiệm bán đồ rất dễ thương nằm ở một con dốc, bên ngoài có thông báo chương trình giảm giá. Là phụ nữ nên mọi chữ “Sale off” đều gây kích thích và tôi cùng người bạn đi cùng đã không ngần ngại bước vô bên trong cửa tiệm.

Đó là lần đầu tiên tôi biết tới khái niệm “ngọc trai nước ngọt”, loại ngọc có giá trị thấp hơn nhưng đẹp và nhìn tự nhiên không kém những loại ngọc trai đắt tiền. Tôi bị cuốn hút ngay bởi vẻ đẹp đó để rồi sau này tôi dành nhiều thờ gian quan tâm tìm hiểu về chúng hơn. Ước mơ về một cửa hàng nhỏ như vậy dần hình thành, nơi tôi vừa có thể chiêm ngưỡng, chế tạo và giúp đỡ mọi người hiểu hơn về vẻ đẹp của trai nước.

Bộ sưu tập những chiếc Nhẫn trưng bày trong triển lãm lần này của IY La Perla.

Chế tác thủ công với ngọc trai đòi hỏi những điều gì?

Cũng như bao nghề thủ công khác, tôi nghĩ ai cũng cần phải đó đam mê. Đó là lý do để chúng tôi thức dậy mỗi sáng và hầu như ngày nào cũng chỉ làm duy nhất từng đó công việc. Cuộc sống như thế dễ khiến nhiều người cảm thấy nhạt nhẽo vì loanh quanh mỗi ngày chỉ vậy, nhưng tôi yêu thích công việc chế tác, đặc biệt là thái độ trước mỗi viên ngọc, mỗi sản phẩm.

Ngoài ra thì để theo nghề này, tôi nghĩ cũng rất cần sự cẩn thận, chăm chút tỷ mỉ và nâng niu từng chi tiết. Vì nhiều khi sự khác nhau của mỗi sản phẩm chỉ là một chi tiết rất nhỏ, dễ nói lên thái độ và tay nghề của người chế tác.

“Tôi yêu thích công việc chế tác, đặc biệt là thái độ trước mỗi viên ngọc, mỗi sản phẩm”. Yến chia sẻ.

Chị hãy giới thiệu về sưu tập mới nhất? Cảm hứng sáng tạo đến từ đâu?

Bộ sưu tập lần này hầu hết được chế tác từ ngọc trai ” thô” và chất liệu quen thuộc là bạc 925. Làm bộ sưu tập này rất hứng thú vì nhiều khi chọn được một viên ngọc, hình dung ra thứ tạo thành khiến tôi phấn khích. Đó là cảm giác làm cho mình, thay vì làm theo yêu cầu của người khác nên tinh thần nó vậy.

Tôi chọn sự mộc mạc và độc bản làm cảm hứng cho bộ sưu tập này. Khi quan sát mấy đứa cháu gái chơi đùa, chúng thường lôi đồ của tôi ra rồi tự tay làm dăm món nom rất giản đơn, chủ yếu là vài xâu hạt theo kiểu ngẫu hứng, nhiều chỗ vặn dây đầy vẻ vụng về nhưng nhìn kĩ lại thấy tụi nó đã vô tình tạo ra được hình dáng sản phẩm rất độc đáo như hình bông hoa hay một sinh vật phù du trong nước. Bộ sưu tập này, tôi cũng chọn cách tiếp cận đó, sử dụng những cuộn dây bạc để liên kết, vặn và xoắn tự nhiên, không theo quy tắc rõ ràng.

Chị muốn mọi người thấy điều gì qua sản phẩm chị làm cho họ?

Thực tế thì hiện nay, với sự phát triển của ngành nuôi trai lấy ngọc thì ngọc trai không còn là thứ vật liệu đắt tiền nên ai cũng dễ dàng sở hữu một hoặc nhiều các sản phẩm ngọc trai. Duy chỉ có sự khác nhau về thiết kế, cách chọn vật liệu và mong muốn giúp mọi người ngày càng đẹp.

Tôi không chọn cách thay đổi góc nhìn của mọi người qua sản phẩm ngọc trai vì vốn đó là thứ chọn lọc tự nhiên, theo xu hướng hoặc theo phong cách nào là do mỗi người tự định hình. Tôi muốn mọi người cảm nhận được tâm huyết, góc quan sát, tình yêu và thông điệp mỗi sản phẩm sẽ mang tới cho họ.

Đó cũng là lý do tôi chọn theo đuổi công việc này.

“Tôi muốn mọi người cảm nhận được tâm huyết, góc quan sát, tình yêu và thông điệp mỗi sản phẩm sẽ mang tới cho họ.”

Chị nghĩ sao về nghề thủ công ở Việt Nam?

Tôi nghĩ chúng ta có không ít làng nghề với rất nhiều các sản phẩm thủ công mỹ nghệ có giá trị, mang nét chế tác điêu luyện và vẻ đẹp đầy tinh tế. Tuy nhiên thực tế phải nhận thấy, sản phẩm thủ công trong nước chưa thực sự được đánh giá cao và coi trọng. Điều này đến một phần cũng bởi tư duy làm nghề của nhiều nghệ nhân hoặc nhiều làng nghề. Họ đã quá quen với việc làm sản phẩm vốn có thay vì đầu tư, sáng tạo ra những sản phẩm, những bộ sưu tập mới. Tất nhiên, tôi hiểu điều này theo hướng tích cực vì ít ra đó vẫn là thứ mang lại đời sống ổn định cho họ. Nhưng nếu nhiều người trẻ ở các làng nghề vẫn theo lối nghĩ vậy thì rất đáng tiếc. Thị trường, người tiêu dùng và nhu cầu xã hội ngày càng phong phú, nên nếu không theo kịp thị trường, sản phẩm của họ dễ bị đào thải.

Từng có thời gian sinh sống ở Nhật, tôi học được nhiều và bị ảnh hưởng bởi lối sống lành mạnh và văn hoá của họ. Nhiều nghệ nhân trẻ của Nhật, họ vẫn theo nghề cũ nhưng tính thiết kế trong sản phẩm ngày càng phong phú hơn, dẫn tới chất liệu họ sử dụng ngày càng tinh vi hơn. Điều đó dẫn tới sự cởi mở, khiến nghề thủ công của Nhật một vị trí rất rõ ràng trong đời sống xã hội.

Một suy nghĩ mới về làm dây đeo kính từ ngọc trai.

Ngoài ngọc trai, chị có muốn hoặc có ý định sử dụng vật liệu khác, hoặc phát triển thêm dòng sản phẩm mới?

Tôi đã từng thử qua một vài vật liệu khác như mỹ kí, đá phong thuỷ hay vật liệu tái chế như nút rượu vang…nhưng cuối cùng thì tôi nghĩ mình vẫn trung thành vs ngọc trai và bạc 925. Thời gian tới có thể tôi sẽ khai thác thêm một số vật liệu khác như vỏ trai vỏ sò, đất sét, gỗ…Tương lai tôi sẽ suy nghĩ và tạo thêm các dòng sản phẩm mới nhưng ít nhiều vẫn có liên quan đến ngọc trai.

Làm sao để cân bằng giữa đời sống và theo đuổi đam mê?

Câu hỏi này từng khiến tôi vô cùng đau đầu (cười) nhưng tôi hiểu khi sống theo đuổi đam mê thì mình nên chấp nhận đánh đổi một số thứ quan trọng. Cân bằng thực sự là điều rất khó. Tôi vẫn đang cố gắng từng ngày để làm được điều đó ở một tỷ lệ cao nhất. Tuy nhiên nghĩ thì thấy nếu sống mà không có đam mê hoặc sống không có lý tưởng thì cuộc đời đó có đáng sống?

Cảm ơn chị về cuộc trò chuyện này!


Thực hiện & Ảnh:
TTH

Triển lãm
“Ngọc – Cảm hứng từ góc nhìn IY La Perla”

Thời gian:
15 – 30 / 05 / 2021

More Stories
Phỗng đất