Casablanca, cái tên khiến nhiều người liên tưởng ngay đến những thước phim cổ điển với Humphrey Bogart và Ingrid Bergman. Nhưng với người Morocco, thành phố sôi động bên bờ Đại Tây Dương này còn mang một niềm kiêu hãnh khác: Nhà thờ Hồi giáo Hassan II, công trình biểu tượng vừa uy nghi vừa duyên dáng, như “nổi trên mặt biển” đầy thơ mộng.
Nhà thờ Hồi giáo Hassan II được khởi công năm 1986 theo lệnh của Vua Hassan II, như một dấu ấn kỷ niệm sinh nhật lần thứ 60 của ông và cũng để khẳng định vị thế của Morocco trên bản đồ thế giới. Sau bảy năm xây dựng, với hơn 10.000 nghệ nhân và kỹ sư làm việc ngày đêm, công trình chính thức khánh thành vào năm 1993. Chi phí xây dựng ước tính từ 585 triệu đến gần 1 tỷ USD, phần lớn được đóng góp bởi người dân Morocco, từ những nông dân giản dị đến các thương nhân giàu có. Chính vì vậy, nhà thờ không chỉ thuộc về hoàng gia hay giới cầm quyền, mà còn là minh chứng sống động cho sự đoàn kết của cả dân tộc.
Điểm độc đáo nhất của nhà thờ chính là vị trí. Được xây dựng chủ đích vươn ra Đại Tây Dương, công trình tạo cảm giác như “nổi trên mặt nước”. Ý tưởng này lấy cảm hứng từ câu Kinh Qur’an: “Ngai của Ngài ở trên mặt nước”. Khi đứng trong khuôn viên, bạn có thể nghe rõ tiếng sóng biển vỗ dưới chân, tạo nên sự kết nối kỳ diệu giữa thiên nhiên và đức tin.
Ngai của Ngài ở trên mặt nước
Tháp minaret cao 210 mét – tương đương tòa nhà 60 tầng – từng là ngọn tháp Hồi giáo cao nhất thế giới, với chùm tia laser ở đỉnh chỉ thẳng về phía Mecca. Quảng trường rộng trước thánh đường có thể chứa tới 80.000 người, trong khi sảnh cầu nguyện bên trong đón cùng lúc 25.000 tín đồ. Sức chứa tổng cộng 105.000 người biến nơi đây thành một trong những nhà thờ Hồi giáo lớn nhất thế giới, đồng thời là nhà thờ lớn nhất châu Phi.
Bước vào bên trong, du khách lập tức bị choáng ngợp bởi sự xa hoa tinh tế. Ngoại trừ một vài chi tiết nhập khẩu (đèn chùm Murano từ Ý, đá cẩm thạch trắng Carerra, và titan chống ăn mòn từ Nga), hầu hết vật liệu đều đến từ đất Morocco: đá cẩm thạch Agadir, gỗ tuyết tùng Atlas, granite Tafraoute, gạch men Fes.
Mọi bề mặt đều được chạm trổ và trang trí thủ công. Sàn đá cẩm thạch mát lạnh phản chiếu ánh sáng dịu. Trần gỗ tuyết tùng khắc họa tinh xảo, mùi hương dịu dàng len lỏi trong không khí. Khảm zellij rực rỡ màu xanh lam, vàng, xanh lá, tạo thành những hoa văn hình học hoàn hảo. Thạch cao tadelakt bóng mịn, vừa chống nước vừa phản chiếu ánh sáng lung linh.
Điều đặc biệt, mái vòm của nhà thờ có thể mở ra, để ánh sáng mặt trời chan hòa trên những tấm khảm rực rỡ – một chi tiết kiến trúc hiện đại hiếm thấy trong các thánh đường Hồi giáo truyền thống.”
Nơi đây gây ấn tượng mạnh mẽ không chỉ nằm ở vẻ đẹp tuyệt vời, mà còn ở niềm đam mê dành cho quá trình xây dựng công trình này. Nhà thờ trở thành minh chứng sống động cho nỗ lực bảo tồn nghệ thuật truyền thống Morocco. Sự cống hiến ấy vẫn được tiếp nối ngay bên cạnh nhà thờ, tại Học viện Nghệ thuật Truyền thống (Académie des Arts Traditionnels).
Từ năm 2012, học viện đã đào tạo các bạn trẻ Morocco trong những ngành nghề thủ công từng góp phần tạo nên nhà thờ, với 10 lĩnh vực tiêu biểu như khảm zellij, chạm khắc gỗ, rèn sắt, làm da, chế tác trang sức và thư pháp. Học viên được truyền dạy trực tiếp từ các nghệ nhân bậc thầy qua nhiều năm học tập, nhằm đảm bảo những kỹ thuật hàng thế kỷ không bị thất truyền.
Khi tham quan nhà thờ, có thể cảm nhận rõ tầm quan trọng của học viện này: di sản không chỉ để chiêm ngưỡng mà cần được gìn giữ và tiếp nối. Thật đáng trân trọng khi biết rằng các kỹ năng quý báu ấy vẫn đang được trao truyền cho thế hệ trẻ, để họ tiếp tục viết tiếp tương lai của những nghệ thuật truyền thống, trong một vòng tuần hoàn nơi quá khứ định hình hiện tại và hiện tại bảo vệ tương lai.
Để thật sự hiểu được vẻ đẹp của Nhà thờ Hồi giáo Hassan II, cần nhìn vào ý nghĩa văn hóa mà công trình này mang lại. Ngôi thánh đường tráng lệ này không chỉ là biểu tượng của đức tin Hồi giáo mà còn là nơi hành lễ của hàng nghìn tín đồ. Nó đại diện cho lịch sử lâu đời cùng truyền thống phong phú của cả văn hóa Bắc Phi và Trung Đông, trở thành một công trình độc đáo và quan trọng trong khu vực.
Có thể nói, Nhà thờ Hồi giáo Hassan II là một kiệt tác đích thực, phản ánh rõ nét bề dày văn hóa và lịch sử của Bắc Phi cũng như Trung Đông. Với kiến trúc lộng lẫy, những chi tiết tinh xảo và giá trị văn hóa to lớn, đây là điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai quan tâm đến vùng đất này. Dù là một người say mê lịch sử, yêu thích kiến trúc, hay chỉ đơn giản mong muốn đắm mình trong một nền văn hóa mới, thì trải nghiệm tại Nhà thờ Hồi giáo Hassan II ở Casablanca chắc chắn sẽ để lại dấu ấn khó quên.