Nguồn
Domusweb
Biên tập
Anh Nguyên
Trong lòng Đan Mạch, trên hòn đảo Funen thơ mộng, nơi giao thoa giữa tự nhiên và văn hóa, một phần quan trọng của di sản thiết kế Scandinavia đã âm thầm hình thành và phát triển suốt hơn một thế kỷ. Chính tại Odense, thành phố quê hương của Andersen, vào năm 1908, người thợ mộc trẻ Carl Hansen đã mở một xưởng đồ gỗ nhỏ với hai gian phòng, chuyên sản xuất nội thất theo phong cách Victoria đang thịnh hành. Khởi đầu khiêm tốn ấy, đặt trên nền tảng tay nghề thủ công và tinh thần kỷ luật, đã mở ra một hành trình kéo dài qua bốn thế hệ gắn bó mật thiết với truyền thống thiết kế Bắc Âu, góp phần hình thành một trong những thương hiệu nội thất tiêu biểu nhất: Carl Hansen & Søn.
Từ những ngày đầu, công ty đã thể hiện một tầm nhìn song hành giữa thủ công và công nghiệp, hai yếu tố tưởng như mâu thuẫn nhưng thực chất bổ trợ lẫn nhau trong triết lý “manufacturing” Bắc Âu. Năm 1915, xưởng quy mô nhỏ đã phát triển lên mô hình nhà máy, đưa vào vận hành hệ thống máy móc hiện đại nhưng không làm tổn hại đến giá trị chế tác bằng tay. Sự đan xen giữa đổi mới và bảo tồn, giữa chức năng và tinh thần đã trở thành cốt lõi của Carl Hansen & Søn và lan tỏa sang toàn bộ thiết kế vùng Scandinavia.
Bước ngoặt đến vào năm 1934, khi Holger Hansen (con trai út của Carl) tiếp quản công ty ở tuổi 23. Trong bối cảnh hậu khủng hoảng kinh tế, ông không chỉ duy trì hoạt động sản xuất mà còn mở rộng tầm nhìn. Năm 1949, Holger mời kiến trúc sư trẻ Hans J. Wegner khi đó chưa được biết đến nhiều để cùng hợp tác thiết kế. Cuộc gặp gỡ này khai sinh bốn mẫu ghế đầu tiên: CH22, CH23, CH24 và CH25, đặt nền móng cho quan hệ hợp tác lâu dài và thành công giữa Wegner và Carl Hansen & Søn, đồng thời định hình diện mạo thiết kế hiện đại Đan Mạch.
Trong số đó, CH24 (hay Wishbone Chair) nhanh chóng trở thành biểu tượng. Thiết kế dựa trên cảm hứng từ chiếc ghế nhà Minh của Trung Hoa, với lưng ghế tạo hình xương ức gà (wishbone), hòa quyện giữa nét đẹp hữu cơ và công năng sử dụng. Trải qua hơn một trăm công đoạn, phần lớn thực hiện thủ công, mỗi chiếc ghế là một kết tinh của nghệ thuật và kỹ nghệ. Từ năm 1950 đến nay, ghế Wishbone chưa từng ngừng sản xuất. Nó hiện diện như một biểu tượng tinh thần ở cả không gian sống, nhà hàng hay công sở, được ưa chuộng bởi sự giản dị trong cấu trúc, trung thực trong vật liệu, và chiều sâu trong thẩm mỹ, vốn là những phẩm chất tạo nên “trường phái Wegner” cũng như bản chất thiết kế Scandinavia. Việc chiếc ghế này được chọn cho buổi tranh luận tổng thống Mỹ năm 1960 đã khẳng định ảnh hưởng vượt biên giới của nó, đến mức nhiều người còn gọi nó là “Ghế Kennedy”.
Năm 1962, sự ra đi đột ngột của Holger Hansen không làm đứt mạch phát triển. Bà Ella (vợ ông) đã đứng ra lèo lái công ty trong bối cảnh hai người con (Knud Erik, Jørgen Gerner). Tinh thần ấy tiếp tục được truyền lại qua nhiều thế hệ. Năm 2002, Knud Erik – cháu nội của Carl đã đưa công ty bước vào thiên niên kỷ mới với tầm nhìn toàn cầu, kinh nghiệm từ ngành hàng hải, và tinh thần đổi mới đầy bản lĩnh. Dưới sự lãnh đạo của ông, Carl Hansen & Søn mở rộng quy mô, hiện diện tại các thành phố trọng điểm như Milan, Tokyo, New York, London, đồng thời hợp tác với các bậc thầy như Kaare Klint, Arne Jacobsen, Mogens Koch, Finn Juhl, Børge Mogensen và Poul Kjærholm, tạo nên một hệ sinh thái thiết kế hiện đại Bắc Âu đặc sắc và mạch lạc.
Bên cạnh những tên tuổi huyền thoại, công ty còn nuôi dưỡng thế hệ kế thừa. Một người cháu của Carl Hansen hiện đang làm việc tại trụ sở chính ở Đan Mạch, trong khi một người khác đang vận hành nhà máy sản xuất dòng sản phẩm ngoài trời đặt tại Việt Nam – dòng duy nhất không sản xuất tại quê nhà. Sự kiện Carl Hansen & Søn trở thành nhà cung cấp chính thức cho Hoàng gia Đan Mạch từ năm 2023 là một dấu mốc vinh danh cả truyền thống lẫn đẳng cấp đương đại.
Trái tim của Carl Hansen & Søn vẫn nằm ở Hellerup, trên đảo Funen – nơi sinh của Andersen. Tại đây, trong một biệt thự bốn tầng xây từ thế kỷ 17, hiện nay là bảo tàng thương hiệu, lưu giữ ký ức của cả một hành trình thiết kế kéo dài hơn 100 năm.
Từ một xưởng mộc nhỏ, Carl Hansen & Søn đã trở thành biểu tượng toàn cầu của đồ nội thất cao cấp, một nơi thể hiện trọn vẹn tinh thần Bắc Âu: giản dị trong hình khối, chính xác trong chức năng, và tinh tế trong từng chi tiết vật liệu. Nhưng trên hết, đó là minh chứng cho một triết lý sống: đổi mới mà không đánh mất cội nguồn. Và chính điều đó khiến thương hiệu này tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ kiến trúc sư và nhà thiết kế hôm nay.
