nội dung Eleanor Sutherland
nguồn Aesthetica Magazine
biên tập Tàn Nhang
Lịch sử nhiếp ảnh phong cảnh là một hành trình dài, phong phú và đầy sắc thái. Từ khi ra đời vào thế kỷ 19, ảnh phong cảnh đã chuyển mình từ việc ghi lại cảnh vật đơn thuần thành một thể loại sống động, khám phá và phản ánh mối quan hệ không ngừng thay đổi giữa con người và thiên nhiên.
Nội dung này giới thiệu tác phẩm của năm nhiếp ảnh gia đương đại, những người đang phá vỡ giới hạn của cách thể hiện truyền thống. Họ thử nghiệm với màu sắc, ánh sáng và các can thiệp vật lý để mang đến những góc nhìn mới mẻ về những vùng đất hoang sơ. Từ những tấm rèm lấp lánh, đội quân đèn bàn, đến những dãy núi chồng lớp, hành tinh giả tưởng hay thực vật hologram, bộ sưu tập này ghi dấu những cách tiếp cận táo bạo và đầy cảm hứng mà các nghệ sĩ hình ảnh ngày nay đang dùng để tái định hình thể loại này.
Reuben Wu
Tác phẩm của Reuben Wu (sinh năm 1975) dễ dàng khiến người xem nhận ra ngay tức khắc. Là nhiếp ảnh gia của National Geographic, Wu nổi tiếng với kỹ thuật “vẽ bằng ánh sáng”. Sử dụng máy bay không người lái và kỹ thuật phơi sáng lâu, ông tạo ra những vòng sáng bao quanh các ngọn núi hoặc những hình khối phát quang trên các cảnh quan như sông băng, sa mạc hay chảo muối.
Động lực của Wu là mang đến một góc nhìn mới cho những cảnh quen thuộc. Hai bộ sưu tập mới nhất của ông, Thin Places và SIREN, đánh dấu một bước ngoặt. Những tấm rèm trắng lung linh buông xuống từ bầu trời, tạo ảo giác về một ranh giới giữa các thế giới. “Nếu các tác phẩm trước đây của tôi có những đường nét rõ ràng, thì những hình dạng này lại hòa mình vào môi trường xung quanh,” Wu chia sẻ.
Các hoa văn không chỉ được định hình bởi bàn tay con người mà còn bởi thiên nhiên – như những con sóng vỗ vào bờ. Bố cục của ông mang cảm giác sống động đến kỳ lạ, khiến người xem muốn chạm vào tấm vải mềm mại hay kéo nó ra để khám phá điều bí ẩn phía sau.
Terri Loewenthal
“Lịch sử nhiếp ảnh phong cảnh thường gắn với hình ảnh những người đàn ông đứng sau ống kính, cố gắng ghi lại góc nhìn hoàn hảo về một cảnh quan,” Terri Loewenthal (sinh năm 1972) chia sẻ, nhắc đến những bức ảnh biểu tượng của Vườn quốc gia Yosemite do Ansel Adams và Carleton Watkins thực hiện.
“Là một phụ nữ muốn tái định hình thể loại này, tôi chồng lớp nhiều góc nhìn và đẩy màu sắc lên những tông bão hòa rực rỡ, để lộ sự bất khả của một góc nhìn khách quan duy nhất, đồng thời mang đến một tính chủ quan đầy mê hoặc.”
Mỗi tác phẩm của bà là một bức ảnh phơi sáng đơn, được tạo ngay trong máy ảnh, mang phong cách psychedelic với các sắc màu xanh lá, cam, hồng, tím và vàng tràn ngập. Rừng hòa quyện vào núi, biển thấm vào đá, làm mờ ranh giới giữa thực tại và trí tưởng tượng. Các tác phẩm của Loewenthal sẽ được trưng bày tại SOMArts và Heron Arts ở San Francisco vào cuối năm 2025, mang đến những góc nhìn chưa từng thấy về cảnh quan nước Mỹ.
Rune Guneriussen
Rừng từ lâu đã xuất hiện trong thần thoại và truyện dân gian trên khắp thế giới, từ Rừng Sherwood của truyền thuyết Robin Hood đến Rừng tre Sagano ở Kyoto, biểu tượng cho sức mạnh và sự che chở. Tác phẩm của Rune Guneriussen (sinh năm 1977, Na Uy) thấm đẫm chất kỳ diệu này. Những chiếc đèn xuất hiện giữa đám dương xỉ xanh mướt, leo lên thân cây hoặc đứng thành nhóm trong những khung cảnh bao la.
Dù những hình ảnh này đầy sức hút, Guneriussen chú trọng hơn vào quá trình sáng tạo với các vật thể trong cảnh quan, điều ông đã làm từ năm 2005 trên khắp Na Uy. “Với tôi, đây không chỉ là nhiếp ảnh mà còn là điêu khắc và sắp đặt,” ông nói. “Nó xoay quanh vật thể, câu chuyện, không gian và khoảnh khắc mà tác phẩm được tạo ra.”
Tom Leighton
Những khối đá, địa chất núi lửa và thảm thực vật xanh tươi là tâm điểm trong các bức ảnh đầy mê hoặc của Tom Leighton (sinh năm 1981). Người xem được dẫn lối qua những hồ nước hologram lấp lánh với sắc hồng, tím và cam rực rỡ. Dù mang vẻ ngoài siêu thực, các tác phẩm này hé lộ những bài học về sự hình thành của sự sống trên Trái Đất.
Leighton đưa chúng ta đối diện với “bằng chứng hiếm hoi về những áp lực khổng lồ đã định hình bề mặt hành tinh… một biểu hiện của lịch sử vật lý Trái Đất: những giai đoạn ổn định xen lẫn biến động dữ dội, những đường đứt gãy như ẩn dụ cho cảnh quan con người hiện nay.” Ở những tác phẩm khác, ông dẫn ta vào rừng trong bóng tối, hé lộ điều chúng ta có thể thấy nếu thị giác ban đêm của con người tiến hóa. Máy ảnh của ông phóng to những chiếc lá tinh xảo lúc hoàng hôn – thời điểm quang hợp ngừng lại và hô hấp bắt đầu. Những bức ảnh này nằm ở giao thoa giữa nghệ thuật, địa lý và thực vật học.
Maria Leonardo Cabrita
Vào thế kỷ 19, nhà thiên văn học người Pháp Urbain Le Verrier (1811-1877) giả định về sự tồn tại của một hành tinh giữa Mặt Trời và Sao Thủy, đặt tên nó là Vulcan. Đến giữa những năm 1800, nhiều người tham gia cuộc săn lùng hành tinh này, nhưng nó không hề tồn tại. Tuy nhiên, Maria Leonardo Cabrita (sinh năm 1989) đã quay ngược thời gian trong dự án của mình. Cô tưởng tượng ra việc khám phá một vũ trụ mới và ghi lại địa chất của Vulcan bằng máy ảnh.
Những bức ảnh được chụp trên đảo Vulcano thực sự, cách Sicily 20km về phía bắc. Hơi nước bốc lên từ bề mặt núi lửa, bao phủ cảnh quan cằn cỗi trong sương mù. Những bức ảnh ngập tràn sắc màu neon siêu thực; bầu trời chuyển thành đỏ, xanh dương, cam, hồng. Dự án nghiên cứu của Cabrita đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang khám phá không gian nhiều hơn bao giờ hết, nhờ những tiến bộ như Curiosity Rover của NASA hay Kính viễn vọng James Webb.