biên tập Tàn Nhang
media Nikita Subbotin
Trong nghệ thuật đương đại, nơi thiên nhiên và con người gặp gỡ qua nhiều lớp ẩn dụ, Gregory Orekhov (1976) được biết đến như một nghệ sĩ land art theo tinh thần hậu tối giản. Sinh ra tại Moscow trong gia đình của nhà điêu khắc Yuri Orekhov, ông tiếp nối truyền thống sáng tạo và phát triển ngôn ngữ riêng, kết hợp sự chính xác trong hình thức với suy tư mang tính triết học.
Là thành viên của Liên hiệp Nghệ sĩ Moscow, Gregory Orekhov đã tham gia nhiều triển lãm quan trọng, từ Biennale Venice 2019 với tác phẩm Salvation đến các dự án công cộng như Agatha tại Quảng trường Đỏ năm 2017 hay OVOID 7.1 trên Quảng trường Nhà thờ Kremlin giai đoạn 2020–2021. Các sáng tác của ông, chịu ảnh hưởng từ Kazimir Malevich và ngôn ngữ trừu tượng, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Nga và Bảo tàng Nghệ thuật Đa phương tiện Moscow.
Hiện sống và làm việc tại Pháp, Orekhov tiếp tục mở rộng thực hành với những dự án quy mô lớn gắn với không gian công cộng. Talmud (2023) là một cấu trúc thép cao 9 mét, tạo từ 3.000 tấm thép không gỉ. Gần đây, tại Pháp năm 2025, ông thực hiện SoftPower – một bức tường từ túi cát chứa không khí, gợi hình ảnh ranh giới mong manh giữa sự bảo vệ và sự xâm nhập.
Dự án land art năm 2023 của Gregory Orekhov, mang tên ECHO, đặt thiên nhiên vào vai trò không chỉ là bối cảnh mà còn là tiếng vọng của xung đột nhân loại. Tác phẩm được thực hiện tại vùng ngoại ô Moscow, với trung tâm là một cây thông khô, một nạn nhân của sét đánh và gió bão nhiều năm trước. Nằm đơn độc trên cánh đồng, thân cây trở thành biểu tượng cho sự mong manh của tự nhiên, đồng thời là ẩn dụ cho con người trước những biến cố hiện đại.
Orekhov phủ lên bề mặt gồ ghề của thân cây một lớp sáp nóng pha sắc đỏ, mang lại sức sống mới cho một vật thể đã chết. Những rễ cây trồi lên khỏi mặt đất gợi nhắc đến nỗi sợ hãi và lo âu tiềm ẩn của con người. Với ECHO, nghệ sĩ suy tư về chiến tranh, về sự song hành giữa quy luật tự nhiên và sự hủy diệt do chính con người tạo ra. Thiên nhiên ở đây trở thành tiếng vọng của một thế giới hỗn loạn, nơi vẻ đẹp và bạo lực cùng tồn tại.
Khi mùa đông phủ lớp tuyết đầu tiên, ECHO thay đổi diện mạo, đối thoại trực tiếp với cảnh quan trắng xóa, trong khi sắc đỏ trở thành điểm nhấn thị giác. Nhưng dự án đã gặp phải một sự can thiệp bất ngờ: một người lạ đã chặt bỏ toàn bộ phần rễ nhô lên và dùng rìu phá vỡ lớp bề mặt đỏ.
Hành động này không chỉ thay đổi hình dạng vật chất của tác phẩm mà còn mở ra một tầng ý nghĩa mới, nhấn mạnh tính tạm thời và khả năng dễ bị tổn thương của nghệ thuật. ECHO không còn chỉ là tiếng vọng của thiên nhiên, mà trở thành minh chứng cho sự va chạm giữa sáng tạo và hủy diệt, gợi nhắc rằng trong bất kỳ hình thái nào của cái đẹp cũng có khả năng biến đổi và mất mát.
Với ECHO, Gregory Orekhov tiếp tục khẳng định vị trí trong cộng đồng nghệ thuật quốc tế, nơi land art không dừng lại ở hình thức mà trở thành một diễn ngôn về thời đại. Dự án, kết hợp giữa kinh nghiệm sáng tác gắn với truyền thống Nga và tầm nhìn toàn cầu, khơi gợi đối thoại về môi trường, chiến tranh và bản chất con người.
