tác giả EMMANUEL OLUNKWA
biên tập TÀN NHANG
nguồn PIN-UP MAGAZINE
ảnh ADALI SCHELL
Harley Wertheimer là một gương mặt đứng sau nhiều không gian nơi âm nhạc, nghệ thuật và đời sống giao nhau. Với vai trò Phó Chủ tịch A&R tại Columbia Records, anh tham gia phát triển sự nghiệp của nhiều nghệ sĩ đương đại như Tyler, the Creator, The Internet, Vampire Weekend hay Haim. Song song với công việc tại hãng đĩa, Wertheimer còn đồng điều hành Zelig, một nhãn hiệu trực thuộc Sony, cùng Mark Ronson và Brandon Creed, nơi từng giới thiệu những tên tuổi pop như King Princess.
Năm 2022, anh mở CASTLE, một gallery đặt trong căn nhà Victorian tại Hancock Park. Không gian này tiếp nối truyền thống gallery tại gia của Los Angeles, đồng thời trở thành nơi trưng bày các nghệ sĩ trẻ đến từ nhiều quốc gia. Kiến trúc và đô thị thường xuyên xuất hiện như một lớp nền trong các triển lãm tại đây. Tiêu biểu là The Disappearing City năm 2023, lấy cảm hứng từ luận văn cùng tên của Frank Lloyd Wright, đặt ra câu hỏi về lý tưởng utopia, giấc mơ kiến trúc và đời sống ngoại ô thông qua điêu khắc và hội họa.
Cũng trong giai đoạn này, Wertheimer thực hiện một mong muốn cá nhân kéo dài nhiều năm khi tiếp quản Stir Crazy, quán cà phê lâu đời trên đại lộ Melrose, cùng hai đối tác Macklin Casnoff và Mackenzie Hoffman. Trong cuộc trò chuyện dưới đây, anh nhìn lại hành trình từ những ngày đầu trong phòng thu tại New York đến các không gian văn hóa nhỏ mà anh đang xây dựng tại Los Angeles.
Emmanuel Olunkwa: Anh đến với âm nhạc như thế nào?
Harley Wertheimer: Tuổi thơ của tôi gắn với các cửa hàng đĩa nhạc, nhưng bước ngoặt thật sự xảy ra khi tôi chuyển đến New York năm 2005. Chỉ sau một hai tháng, tôi tình cờ thấy Mark Ronson DJ tại một buổi tiệc. Tôi tiếp cận anh ấy vì yêu âm nhạc của anh và muốn giúp đỡ. Mark bảo tôi đến phỏng vấn tại studio trên phố Mercer. Từ đó tôi bắt đầu thực tập cho anh và Rich Kleiman tại Allido, hãng đĩa họ vừa thành lập. Xen giữa giờ học ở NYU, tôi hầu như lúc nào cũng có mặt trong studio.
Thời điểm đó Mark đang ở ngưỡng bứt phá. Dự án với Lily Allen bắt đầu, rồi đến Amy Winehouse, Adele và album Version. Studio có thang máy kéo tay, nên tôi thường xuyên đưa nghệ sĩ lên xuống. Tôi được chứng kiến Mark trở thành một nhà sản xuất lớn, còn Rich phát triển thành một nhà quản lý và doanh nhân âm nhạc.
Sau đó thì sao?
Sau khi tốt nghiệp, tôi xin Rich một công việc và hỗ trợ anh ấy trong giai đoạn đầu tại Roc Nation. Mark vẫn duy trì chương trình radio hàng tuần trên East Village Radio, phát từ nhà hàng Lil’ Frankie’s. Mỗi tối thứ Sáu, nơi này trở thành điểm hẹn của cộng đồng âm nhạc. Mark ngày càng bận, nên anh bắt đầu nhờ tôi tìm nhạc mới cho chương trình. Tôi lục lọi blog, hỏi bạn bè ở các trường khác, và dần nhận ra mình đang làm công việc mà sau này mới biết tên là A&R.
Một người từng ký hợp đồng cho Mark chuyển sang Columbia Records và đang tìm A&R trẻ. Đó là cách tôi đến với Columbia và gắn bó đến hôm nay.
Công việc A&R cụ thể là gì? Và vì sao anh quay về L.A.?
Cốt lõi của A&R là tìm nghệ sĩ, ký hợp đồng, và hỗ trợ họ hiện thực hóa tầm nhìn sáng tạo. Có khi là tìm người hòa âm, có khi là kết nối nhạc sĩ, có khi chỉ là sắp xếp lịch thu. Tôi làm việc ở New York một năm, nhưng những nghệ sĩ khiến tôi hào hứng nhất lại ở Los Angeles. Khi chứng kiến Tyler, the Creator và Odd Future hoạt động, tôi cảm giác như đang bước vào một thế giới mới. Mỗi người đều có tiếng nói riêng và ý thức mạnh mẽ về bản sắc.
Anh và Mark Ronson hợp tác trở lại khi nào?
Chúng tôi không làm việc trực tiếp cùng nhau kể từ khi tôi vào Columbia, nhưng luôn giữ liên lạc. Khi L.A. trở thành trung tâm mới của hoạt động thu âm, nhiều studio ở New York đóng cửa, còn nghệ sĩ thì chuyển sang xây studio tại nhà. Mark ký với RCA, tôi ở Columbia, cả hai đều thuộc Sony. Chúng tôi quyết định cùng Brandon Creed lập Zelig và thuê một phần của The Sound Factory, một studio có lịch sử lâu đời, để làm nơi gặp gỡ và làm việc.
Vì sao đặt tên là Zelig?
Zelig vừa mang nghĩa “may mắn”, vừa chỉ một người xuất hiện ở nhiều bối cảnh khác nhau. Điều đó phản ánh cách chúng tôi làm việc, vượt qua thể loại và lĩnh vực. Nghệ sĩ đầu tiên của Zelig là King Princess. Tôi luôn muốn có một không gian vật lý để mời mọi người đến gặp nhau, uống cà phê, nghe nhạc, trò chuyện. Studio đó từng là nơi các thế hệ nghệ sĩ và nhà sản xuất gặp gỡ. Khi đại dịch xảy ra và studio đóng cửa, đó là một khoảng trống lớn với tôi.
Điều này dẫn đến việc anh mở CASTLE?
Tôi đã sưu tầm nghệ thuật từ lâu và từng nghĩ đến việc tổ chức triển lãm trong studio. Sau khi tìm hiểu chi phí và nhìn vào truyền thống gallery tại gia của L.A., tôi quyết định mở gallery ngay trong căn hộ của mình. Tôi không xuất thân từ giới nghệ thuật, nhưng dành nhiều thời gian quan sát và học hỏi từ các gallery khác. Tôi nhận ra mình không chỉ muốn sưu tầm mà còn muốn chia sẻ tác phẩm với công chúng, suy nghĩ về cách trưng bày, tổ chức triển lãm, làm thông cáo. Dù là A&R hay làm gallery, điểm chung vẫn là đứng gần quá trình sáng tạo nhất có thể để hỗ trợ nghệ sĩ.
Vì sao lại là quán cà phê?
Mở quán cà phê là ước mơ từ nhỏ. Khi làm gallery, tôi thường thuê xe cà phê phục vụ khách. Los Angeles luôn có chỗ cho những không gian mới. Tôi dành nhiều thời gian trên Melrose, nơi tập trung nhiều gallery và cửa hàng thiết kế. Stir Crazy từng đóng cửa trong đại dịch, tôi để lại một tờ giấy hỏi khả năng tiếp quản và được đồng ý. Khi tìm không gian cho Zelig, Mark từng nói rằng chúng tôi cần một nơi đã có lịch sử, đã có “hồn”. Sound Factory có điều đó. Và với tôi, một quán cà phê cũng cần chính cảm giác ấy: nơi từng có người làm việc, gặp gỡ, để lại dấu vết đời sống.
