Villa Medici

Giống như một tấm thảm Gobelins cổ điển phủ kín bức tường, Biệt thự Medici thế kỷ XVI hiện lên như một bức tranh dệt khổng lồ, đa tầng lớp và giàu chi tiết. Nằm giữa công viên rộng lớn, ngôi biệt thự lịch sử này đã trải qua nhiều lần can thiệp qua các thế kỷ, đáng kể nhất là vào năm 1803 khi Napoleon Bonaparte chuyển giao công trình cho Viện Hàn lâm Pháp tại Rome, một cơ sở văn hóa do Louis XIV thành lập từ năm 1666. Từ đó, biệt thự trở thành mái nhà nghệ thuật, nơi lưu trú của nhiều tài năng xuất chúng, đồng thời là không gian tổ chức các chương trình văn hóa bao trùm nhiều lĩnh vực sáng tạo.

Trong lịch sử, nơi đây từng khơi nguồn cảm hứng cho nhiều nhân vật lớn. Họa sĩ Balthus, trên cương vị Giám đốc Viện Hàn lâm Pháp từ năm 1961, đã phục hưng các kho báu của biệt thự và để lại dấu ấn bằng những bức bích họa mới, đối thoại với tác phẩm Mannerist của Jacopo Zucchi. Trước đó, Galileo, nhân vật được gia tộc Medici bảo trợ, từng lưu trú tại đây vào giai đoạn 1615–1616. Cuối thế kỷ XIX, Claude Debussy sáng tác trong những căn phòng cổ kính này, và đến năm 1913, Lili Boulanger trở thành nữ nhạc sĩ đầu tiên gia nhập Viện, để lại âm hưởng đặc biệt trong không gian lịch sử ấy.

Tiếp nối truyền thống ấy, Biệt thự Medici đang bước vào một hành trình mới. Trong khuôn khổ dự án 3 năm mang tên “Re-enchanting Villa Medici”, nhà thiết kế Iran – Pháp India Mahdavi đã tái tạo 6 phòng khách chính: từ những không gian gắn liền với Galileo, Debussy và Boulanger, đến ba căn phòng mang dấu ấn của Hồng y Fernando de’ Medici gồm Phòng Các Yếu Tố (the Elements), Phòng Các Nàng Thơ (the Muses) và Phòng Những Người Tình của Jupiter (the Lovers of Jupiter). Với bảng màu rực rỡ và ngôn ngữ hình khối đặc trưng, Mahdavi đã thổi sức sống mới vào biệt thự, tạo nên sự đối thoại hài hòa và giàu nhịp điệu giữa cổ điển và đương đại.

Đồng hành cùng dự án là Mobilier National, cơ quan nghệ thuật trang trí Pháp sở hữu kho tàng nội thất từ thế kỷ XVII. Những món đồ quý giá này được đặt cạnh các sáng tạo đương đại, kết quả hợp tác với những xưởng danh tiếng: Maison Craman Lagarde chế tác giường, bàn, ghế; La Manufacture Cogolin dệt nên những tấm thảm tinh xảo; và Dedar, thương hiệu Ý nổi bật với các loại vải bọc mang họa tiết táo bạo thập niên 1970, đã khoác thêm sắc thái hiện đại cho nền bích họa Phục hưng.

Một chuyến tham quan có hướng dẫn sẽ hé lộ sự tinh tế trong con mắt Mahdavi. Phòng Debussy tạo nên sự đối lập thú vị giữa sự giản lược của kiến trúc với các họa tiết hình học rực rỡ đỏ, xanh, vàng, đồng thời phản chiếu nhịp điệu trên nền gạch lát. Phòng Lili Boulanger chan hòa ánh vàng dịu nhẹ, được khuếch đại bởi dải ghế ngồi màu mù tạt đầy sức sống. Trong Phòng Các Nàng Thơ, đường nét tuyến tính của tranh vẽ, lò sưởi và đá cẩm thạch được làm nổi bật nhờ thảm họa tiết đồ họa và hàng ghế đẩu mang tính điêu khắc.

Một chuyến tham quan có hướng dẫn sẽ hé lộ sự tinh tế trong con mắt Mahdavi. Phòng Debussy đối lập sự giản lược của kiến trúc với họa tiết hình học rực rỡ đỏ, xanh, vàng, phản chiếu nhịp điệu của sàn gạch lát. Ở Phòng Lili Boulanger, ánh vàng dịu dàng được khuếch đại bởi dải ghế ngồi màu mù tạt đầy sức sống. Trong Phòng Các Nàng Thơ, những đường nét tuyến tính của tranh vẽ, lò sưởi và đá cẩm thạch được làm bật lên nhờ thảm đồ họa và hàng ghế đẩu điêu khắc.

Tất cả hòa quyện để thổi bừng sinh khí cho tòa biệt thự trầm mặc, đồng điệu với triết lý sáng tạo của Mahdavi:

Để hình dung một không gian, tôi lắng nghe nó, phân tích giới hạn, nhu cầu và bối cảnh. Quy mô con người luôn là yếu tố cốt lõi. Tôi thường ví nơi chốn như những gương mặt.

Và hôm nay, “gương mặt” của Biệt thự Medici tỏa sáng với một vẻ đẹp kiêu hãnh, lộng lẫy mà vẫn tràn đầy sức sống.