Từ Tagus đến Tile

ảnh Jeremy Morris, Joanna Correia, Sara Pinheiro
biên tập Tàn Nhang

“Từ Tagus đến Tile” là một dự án thiết kế – nghệ thuật độc đáo của Fahrenheit 180º, được giới thiệu tại khu vườn Trung tâm Nghệ thuật Hiện đại Gulbenkian, Lisbon.

Sự kiện này nằm trong chương trình nghiên cứu và phát triển có tên 2024 Radical Waters – Concrete Matters residency, giới thiệu 3 cấu trúc điêu khắ gồm bếp, ghế băng và bàn dài, được chế tác từ những viên gạch sinh học được làm từ (bột) vỏ sò và tảo biển, thu thập tại sông Tagus, cửa sông Sado và hệ thống thực phẩm địa phương.

Những viên gạch này gợi nhắc đến azulejos – một biểu tượng văn hóa Bồ Đào Nha nhưng được diễn giải bằng một ngôn ngữ đương đại, nơi ký ức văn hóa đan xen cùng ý thức sinh thái.

Việc sử dụng vỏ sò và rong biển không chỉ mang tính tuần hoàn mà còn nhấn mạnh vai trò sinh thái của sò, bởi chúng hoạt động như những bộ lọc tự nhiên có khả năng lọc tới 200 lít nước mỗi ngày, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và ổn định bờ biển. Bảng màu của tác phẩm được chế từ sắc đất của oxit, hạt anh túc đến sắc hồng vi tảo, phản ánh sự phong phú của hệ sinh thái ven sông Tejo, được mở rộng qua hợp tác với nghiên cứu sinh Mariana Simões.

Các hình dạng điêu khắc được gọi là “creepy crawlers” (những sinh vật bò lổm ngổm) xuất hiện như những loài sinh vật biển từ một môi trường dưới nước: vụng về, góc cạnh và có chút gì đó bất an. Nằm trong khu vườn của bảo tàng, chúng trông như những kẻ mơ mộng hoặc những kẻ lang thang vô tình, không thoải mái giữa môi trường mới này.

Những chiếc chân xoắn và không đều, gợi lên những chuyển động khó lường, thách thức các hình học hợp lý để hướng tới những biến dạng hữu cơ. Kết hợp giữa câu chuyện sinh thái và khám phá không gian, tác phẩm nghệ thuật này mang đến một tầm nhìn cho tương lai đô thị tái tạo, dựa trên các nguồn tài nguyên địa phương và truyền thống thủ công.